Uluslararası Deniz Hukuku
Uluslararası Deniz Hukuku

Deniz Hukuku Nedir?
Deniz hukuku, deniz ve okyanus sınırlarının kullanımı konusunda ortaya çıkan sorunlar ile hukuksal açıdan ilgilenen Uluslararası hukukun bir alt dalıdır. Deniz hukuku, denizcilik hukukunun aksine bir kamu hukukudur.
Deniz hukuku, deniz alanlarının hukuki rejimini, çeşitli kullanımlarını ve denizdeki gemilerin seyrüseferini düzenleyen kuralların bütünü olarak tanımlanır.
Deniz Hukukların’da Bölgeler Esas Hatlar ve İç Sular olarak ikiye ayrılır.
İç sular, kıyı ile esas hatlar arasında kalan deniz alanlarıdır.
Esas Hatlar, deniz alanlarının dış sınırlarının belirlenmesi amacıyla yapılacak ölçümler için kıyıda esas alınan çizgidir. Normal esas hat ise, sahilde en düşük cezir çizgisidir.
Limanlara giriş-çıkışlar: Kıyı devleti limanlar üzerinde mutlak yetki sahibidir. Limanlarla ilgili yetkilerini kullanırken, kıyı devleti, gemiler yönünden herhangi bir ayrım yapmamakla yükümlüdür. Karşılıklılık ilkesi gereği yapılabilecek uygulamalar saklıdır.
İçsular, kıyı ile esas hatlar arasında kalan deniz alanlarıdır. İç sular devlet ülkesinin parçası durumundadır.Ancak bir düz esas hat daha önce içsu olarak kabul edilmeyen suları iç sulara dahil ettiği takdirde zararsız geçiş hakkı bu sularda uygulanır.
Deniz hukuku kuralları 19 yy. ortalarına kadar yüzyıllar boyu örf ve adet hukuku biçiminde gelişmiştir.

1958 Cenevre Deniz Hukuku Sözleşmesi
1958 senesinde imzalanan Deniz Hukuku Sözleşmesi sonrasında yeni bir deniz hukuku sözleşmesinin oluşturulması ihtiyacını ortaya çıkaran nedenler başlıca şunlardır;
• Ülkelerin doğal kaynaklara olan ihtiyaçlarının artması,
• Karasal kaynakların yetersiz kalmayabaşlaması,
• Teknolojik gelişmelerin deniz dibi ve toprak altındaki kaynakların kullanılmasına ve işletilmesine olanak sağlaması,
• Denizde trafiğin ve balıkçılığın giderekyoğunlaşması,
• Deniz zenginliklerinin gelişmiş devletler-ce yağmalanmasının önlenmesi ve canlı kaynakların tükenmesinin önüne geçilmesi isteği,
• Devletlerin denizler üzerinde giderek ar-tan, gelişigüzel iddialarını kurallara bağlamak arzusu,
• Deniz kirlenmesinin önlenmesi veya azaltılmasının sağlanmak istenmesi gibi sebeplerdir.

DENİZ ALANLARINA İLİŞKİN BAZI KAVRAMLAR
Coğrafi ve fiziki bakımdan bir bütünlük arz eden denizler, hukuki bakımdan deniz tabanları, nitelikleri ve tâbi oldukları rejimler itibariyle çeşitli alanlara bölünmüştür. Deniz alanları temelde iki ana gruba ayrılmaktadır: ulusal yetki-ye tâbi deniz kesimi ve ulusal yetki alanlarının ötesindeki deniz kesimi.
Denizlerin hukuki rejiminin gösterdiği farklılıklara göre, denizlerdeki muhtelif alanlar aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir.
• Ulusal sınırlar içinde kalanlar (iç sular,kara suları, takımada suları ve belli öl-çülerde uluslararası boğazlar)
• Ulusal sınırlar dışında, kıyı devletinin ilanı ile belirli işlevsel münhasır yetkileri olan yerler (bitişik bölge, münhasır ekonomik bölge, münhasır balıkçılık alanları). Kıta sahanlığı ise ilana bağlı olarak oluşmayıp, ulusal sınırların dışına dauzanan geniş bir bölümü içerir.3- Hiçbir devletin yetkisinde bulunmayıp herkesin serbestçe girip yararlanabileceği açık deniz ise ayrı bir alandır.